7-8-2019, 10:50 GMT+7

Bản sắc Việt Nam - hoạt động Uống nước nhớ nguồn

“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba”

Ngày Giỗ tổ Hùng Vương hay Lễ hội Đền Hùng là một ngày lễ của Việt Nam. Đây là ngày hội truyền thống của toàn dân tộc để tưởng nhớ công lao dựng nước của Hùng Vương. Nghi lễ truyền thống được tổ chức hàng năm vào mồng 10 tháng 3 âm lịch tại Đền Hùng, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ và được người dân Việt Nam trên toàn thế giới kỷ niệm.

Theo Ngọc phả Hùng Vương chép thời Hồng Đức hậu Lê thì từ thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê, nhà Lý, nhà Trần rồi đến Hậu Lê vẫn cùng hương khói trong ngôi đền, ở đây nhân dân toàn quốc đều đến lễ bái để tưởng nhớ công lao của Đấng Thánh Tổ xưa. Ngày giỗ Hùng Vương đã được các triều đại phong kiến công nhận là một trong những ngày quốc lễ của Việt Nam. Từ thời xưa, các triều đại quân chủ và phong kiến Việt Nam đã quản lý Đền Hùng theo cách giao thẳng cho dân sở tại trông nom, sửa chữa, cúng bái, làm Giỗ Tổ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch; đổi lại dân địa phương được triều đình miễn cho những khoản thuế ruộng cùng sưu dịch và sung vào lính.

Sang thế kỷ 20, năm 1917 triều vua Khải Định, Bộ Lễ chính thức gửi công văn ghi ngày 25 tháng 7 phái quan hàng tỉnh của tỉnh Phú Thọ lấy ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch thì cử hành "quốc tế" hàng năm, tức là sức cho các quan phải mặc phẩm phục lên đền Hùng thay mặt triều đình Huế cúng tế.

Ngày 10 tháng 3 từ đó được dùng cho toàn quốc. Trong lễ Giỗ Tổ năm Bính Tuất (ngày 11 tháng 4 năm 1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Lễ giỗ Tổ Hùng Vương tại Việt Nam học xá (nay là khu vực Trường Đại học bách khoa Hà Nội). Cũng trong ngày này, thừa ủy quyền Chủ tịch Chính phủ, Bộ trưởng Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng thay mặt Chính phủ lên làm lễ dâng hương tại Đền Hùng, đã dâng 1 tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam và 1 thanh gươm quý nhằm tế cáo với Tổ tiên về đất nước đang bị Pháp xâm lăng và cầu mong Tổ tiên phù hộ cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình cùng nhau đoàn kết, đánh tan giặc xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Sau khi Việt Nam thống nhất, chính quyền vẫn xem ngày 10 tháng 3 là một ngày lễ kỷ niệm nhưng không chính thức trở thành ngày nghỉ lễ quốc gia. Mãi đến năm 2007, ngày 10 tháng 3 mới chính thức được quy định là ngày lễ quốc gia, mọi người đều được nghỉ lễ.

UNESCO đã công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng" là "kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại".

Trong dân gian Việt Nam có câu lục bát lưu truyền từ xa xưa:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba
Dù ai buôn bán gần xa
Nhớ ngày giỗ tổ tháng ba mùng mười

Năm 2019, Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương tại tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề “Bản sắc Việt Nam”, do Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lâm Đồng tổ chức tại Đền thờ Âu Lạc - Khu Du lịch thác Prenn, sẽ diễn ra trong 2 ngày 13 - 14/4 (tức ngày mồng 9 và mồng 10 tháng 3 âm lịch). Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động như: hội thi trang trí mâm lễ vật cúng Vua Hùng (sáng 13/4 tại đền Thượng), Lễ cáo yết (14g30 chiều ngày 13/4), đám rước lễ vật dâng cúng Quốc Tổ (7g30 ngày 14/4 từ đền Trung lên đền Thượng), biểu diễn nghệ thuật dân gian các làn điệu dân ca Đờn ca tài tử Nam Bộ và Quan họ Bắc Ninh, thi đấu trò chơi dân gian, phiên chợ ẩm thực truyền thống (ngày 14/4)...Đây là sự kiện tín ngưỡng có ý nghĩa quan trọng với đời sống tâm linh, qua đó nhằm giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, bày tỏ lòng biết ơn các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân kiên cường chống giặc ngoại xâm giữ nước. Đây cũng là dịp giới thiệu những tinh hoa văn hóa truyền thống của dân tộc qua các nghi thức cúng tế, đám rước, sinh hoạt cộng đồng, văn nghệ và trò chơi dân gian, ẩm thực, từ đó các thế hệ tiếp nối trân trọng gìn giữ bản sắc. Đồng thời, Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2019 là dịp để nhân dân các dân tộc trong tỉnh cùng du khách về đây dâng hương Quốc Tổ. Cùng nhau dành một ngày để tri ân tiền nhân, hướng về cội nguồn dân tộc là đạo lý từ ngàn đời của người Việt.

Thanh Mai
Video
.
.
Trung tâm lưu trư QG IV
Hits count: 33,705,940