1-8-2019, 10:21 GMT+7

Lãng du phố núi

Đà Lạt ngay từ khi hình thành đã có “công năng gốc” là thành phố du lịch, nghỉ dưỡng. Trong quá trình phát triển, với những kịch bản quy hoạch đô thị như được định sẳn, Đà Lạt được trao cho những danh xưng lãng mạn và ấn tượng, như Thành phố trong rừng, Thủ đô mùa hè, Patite Paris của châu Á, Thành phố ngàn hoa… Lãng du phố núi là một trải nghiệm khác thường.
 

Có thể nói, hai tiếng Đà Lạt đã ăn sâu vào tâm thức và là niềm tự hào không chỉ của người dân miền sơn cước; một vùng khí hậu ôn đới, một nơi nghỉ dưỡng thanh khiết, đem lại sự yên tĩnh cho tâm hồn. GS.TS. Kiến trúc sư Bruno De Meulder (Vương quốc Bỉ) từng thổ lộ: “Nói đến Đà Lạt, người Việt Nam ai cũng nôn nao. Bởi trong họ, Đà Lạt không chỉ là một đô thị mà còn là một tâm tưởng, có khi là một hoài niệm, có khi là một cảm giác sống tinh khôi, tươi mát mà thâm trầm”. Khí hậu mát mẻ quanh năm là một đặc thù “vô hạn” hiếm có trên thế giới, giúp Đà Lạt duy trì được lợi thế so sánh trong tiến trình phát triển, gắn với dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng ở cấp độ quốc tế. Mát lạnh, không khí tinh khiết và không gian e lệ… Đà Lạt được ví là chốn địa đàng. Những thứ ấy là tài nguyên hiếm hoi mà Đà Lạt sở hữu. Chúng không thể thiếu nhau. Hợp làm một, chúng tạo nên độ tiện nghi, sự cảm khoái thể xác, mà không một hệ thống công nghệ cao nào có thể tạo nên.

Kiến trúc sư tài danh Ngô Viết Thụ từng nói, ở Đà Lạt, nhà không thấy trọn, núi không thấy trọn, cảnh luôn ảo huyền. Thiên nhiên ấy phảng phất như nét vẽ thủy mặc, nét kiêu sa của nghệ thuật Á Đông. Di sản kiến trúc Âu - Việt phối cảnh giữa thiên nhiên Đà Lạt mang dáng nét kiêu sa quyến rũ. Rừng thông và kiến trúc những căn biệt thự cổ xinh đẹp, nhưng không bao giờ lạc thời đã sinh ra nỗi buồn “đặc sản”, là “linh hồn” của Đà Lạt. Hai thực thể vật chất ấy không phải là “giá trị gia tăng” mà chính là “giá trị cơ bản” của xứ sở này. Đó là nỗi buồn sang trọng được cấu thành từ cuộc “hôn phối” giữa thiên nhiên và sự kiến tạo của con người.

Tài nguyên thiên nhiên, với núi rừng hùng vĩ và hoang sơ, khí hậu mát mẻ quanh năm, đã là điều kiện tiên quyết cho sự ra đời của một cấu trúc đô thị du lịch và nghỉ nghỉ dưỡng. Đà Lạt còn được ví là vườn “bách thảo kỳ hoa” quanh năm khoe sắc. Khí hậu, hoa… quyện hòa nét duyên “đôi má hồng đào” của thiếu nữ đã tự nhiên níu chân nhiều người về với Đà Lạt.

Những người Pháp đến Đà Lạt vào đầu thế kỷ XX đã tặng cho thành phố này một câu châm ngôn có ý nghĩa “cho người này niềm vui, người kia sự mát lành”. Đến Đà Lạt, có lẽ mọi người đều quyện hòa theo cách sống nơi đây. Từ nhịp bước chân của người dạo chơi, từ cách nói năng, cử chỉ… đến “kiểu” ngồi cà phê, gọi tính tiền trong quán xá đều diễn ra chầm chậm. Chậm nhưng không trễ nải, đó là cái riêng của người Đà Lạt.

Mỗi người, mỗi giới đến với Đà Lạt đều có cách “đắm đuối” riêng. Nhà thơ Trần Trương đã “cảm” cái hồn Đà Lạt trong bài thơ cùng tên: “…Nhịp sống ở đây chầm chậm/ Dẫu đồng hồ vẫn chạy đúng thời gian…”; còn nhà thơ Nguyễn Duy đã từng “nghe mơ hồ một chiếc lá thông rơi”. Giới văn nghệ sĩ dĩ nhiên là ưa sự lắng đọng, thăng hoa. Nông dân thì ưa sự thuần phác, an lành. Còn du khách thì đi tìm sự tĩnh lặng, vẻ đẹp của sự nghỉ ngơi, thư thái và những cung đường nhàn du thấp thoáng bên đồi. Đến Đà Lạt để được đi ngủ sớm và thức dậy muộn, được hít hà vài món ăn nóng thơm nồng giữa đêm lạnh, được lắng nghe chiều xuống thành phố mộng mơ và trải nghiệm bốn mùa trong ngày, để không cần mùa, cần tháng…

Đà Lạt, từ thưở xưa đã mang hình ảnh của đô thị vườn và vườn lẫn vào phố. Những cung đường uốn lượn, những khu vườn bao quanh phố xá, bao bọc những nếp nhà bình yên. Cùng khí hậu trong lành, hình ảnh người nông dân Đà Lạt đã tạo nên sắc màu độc đáo cho đô thị miền sơn cước. Cũng là đời nông phu quanh năm với cây cối ruộng vườn, nhưng ở họ luôn toát lên nét tự tại, ung dung như họ chưa từng lam lũ bao giờ.

Chiều nay tôi lại về Đà Lạt và chọn một góc trong quán cà phê tĩnh lặng để ngắm thành phố mưa bay, để được “trễ nải trôi tím chiều mận hậu”, được yên bình giữa những ẩm khách lặng lẽ, thong thả những thanh âm vọng hồn theo tiếng tí tách cà phê rơi, nhìn phố phường tấp nập những bước chân không đan ríu vào nhau… Môi trường sống Đà Lạt trong lành, tĩnh lặng; nhịp sống không xô bồ, khẩn trương như các thành phố khác. Môi trường ấy làm cho con người thanh tịnh, khoan thai. Du khách đến Đà Lạt không chỉ để đắm mình trong cảnh quan thiên nhiên, mà còn chiêm ngưỡng phong thái người Đà Lạt; không chỉ thưởng thức đặc sản mà còn ngắm nhìn ánh mắt và nụ cười hiền lành của họ; không phải thuê phòng để nghỉ, mà đi tìm những giấc mơ đẹp.

Lãng du phố núi để được thấy ngọn gió nhà ai thấp thoáng bên đồi, để tận hưởng chén rượu ngoại ô ngấm một tiếng khà, để cảm thời gian nhẹ tênh bên tách cà phê “đen như địa ngục, đắng như tử thần và ngọt ngào như tình yêu”… Lúc ấy, bạn khó lòng mà rời Đà Lạt.

MAI VĂN BẢO

 
Video
.
.
Trung tâm lưu trư QG IV
Hits count: 33,705,955